“Günlük” Planlanma Kılavuzu! Plan Nasıl Yapılır?

Her yılın sonunda bir sonraki yılın ajanda satışlarında bir patlama yaşanır. Herkes bir sonraki yıl spora ve diyete başlamak için plan yapar. Bir sonraki yılın sonunda her şeyin ne kadar farklı olacağını hayal eder insanlar.

Ancak bu planı yapanların yalnızca bir kaçı başarılı olabilir. Peki neden planların büyük bir kısmı başarısız olur? Başarı plan ile başarısız olanları ayıran fark nedir?

Plan Yapmak

Plan yapmak basitçe, bir hedefe belli bir süre içerisinde ulaşmayı sağlayacak olan yolu oluşturmaktır. İnsanlar hayatlarında bir takım değişiklikler istediklerinde bunun için belirli bir süre belirlerler. Bu süre içerisinde hedeflerine ulaşabilmek için kendilerine bir rota belirlerler. Bu rotanın kendisine plan yapmak denir.

Bu yazıda sizlerle bir planın neden başarısız olduğuna, başarılı bir planın nasıl yapılacağına ve nasıl takip edilmesi gerektiğine bakacağız.

Bir Plan Nasıl İyi Plan Olur?

Bir planı “iyi” ve “kötü” yapan şeyler vardır. Bir planın gerçek hayatla ne kadar uyumlu olduğu, ne kadar net olduğu, ne kadar kapsamlı olduğu, planı yapanın ve uygulayanların ne kadar esnek olduğu bir planın kalitesini belirler. Gelin bütün bu özelliklere daha detaylı yaklaşalım:

Gerçek Hayata Uyumluluk

Harita, arazinin kendisi değildir

NLP İlkesi

Arabanıza bindiniz, örneğin Samsun’dan yola çıktınız ve Muğla’ya doğru gidiyorsunuz. Elinizde, otoyolları gösteren bir harita var. Bu harita sizlere hangi yöne, hangi otoyoldan ne kadar gideceğinizi gösterecektir ancak bu harita size yolda göreceğiniz ağaçları, çay içeceğiniz köy kahvelerini ve yaşayacağınız duyguları göstermeyecektir.

Planlama yaparken en çok göz ardı edilen de tam olarak budur. Günlük hayatın akışı göz ardı edilerek yapılacak olan bütün planlar daha başlamadan başarısız olmaya mahkumdur. Sahip olmadığınız vakitleri planlamak, dinlenme ihtiyaçlarını göz ardı ederek yapılan günlük planlamalar başarısızlığa yatkındır.

Ağır Yükler Kaldırmaya Çalışmak

Kimi insan geleceğe yönelik planlama yaparken, plan nasıl yapılır bilmediğinden, kaldırabileceğinden fazla yük üstlenmeye çalışır. Diğer bütün kaynakları yeterli bile olsa, bir insan iç enerjisinin yetmeyeceği planlar yaptığında genellikle başarısız olur.

Spora yeni başlamış bir kişi nasıl ki 100 kilogramlık bir halteri tek seferde kaldırmayacaksa, henüz kendi yapabileceklerinin farkında olmayan biri de fazla yük kaldırmaya çalıştığında başarısız olacaktır.

Uyumsuzluk

Herkes günü planlamaktan, haftayı planlamaktan söz ediyor. Ancak asıl mesele yapılan planların vadesi değil. Yapılan farklı vadelerdeki planlar birbirleriyle uyumlu olmalıdır. Örneğin bir yıl içerisinde kendi işini kurmayı planlayan birinin vakitlerini diğer şeylerle harcamayı planladığı aylık çizelgeler stres yaratacak ve muhakkak sonunda başarısız olacaktır.

Kendini Tanımak

Bir insan kendini ve sahip olduğu kaynakları tanımadan yapacağı bütün planlar başarısız olmaya mahkumdur. Plan nasıl yapılır? diye sorulduğudan, bu sorunun ilk cevaplarından biri, sahip olduğun kaynaklara dayanarak olacaktır.

Kişinin kendini tanıması demek sahip olduğu kaynakları bilmesi anlamına gelir. Harry Potter kitaplarını düşünün, her kitapta Harry o kitabın sonundaki mücadele için hazırlanır. Bilgi, tecrübe, arkadaşlar gibi bir takım kaynaklar toplar, kitabın sonunda da bölüm sonu canavarı ile karşılaşır. O galibiyetin ardından bir sonraki mücadeleye hazırdır.

Gerçeklerle Yüzleşmemek

Hepimizin hayatlarında bir takım eksiklikler, bir takım aksaklıklar var. Plan yaparken bunları göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Aslında bu kendini tanımaktan geçiyor. Kötü bir plan yapmanın en kısa yolu kendini tanımadan, ne sevdiğini bilmeden, neden keyif aldığını bilmeden bir plan yapmaya çalışmak. Kendi gerçekliğimiz ile yüzleşmeden yapacağımız planlar yalnızca kötü planlar olacaktır.

Yanlış Uzmanlar

Bir iş yeri muhasebe defterine baktırmak için marangoz çağırmaz. Eviniz için yeni bir dolabı da muhasebeciye yaptırmazsınız. Daha da önemlisi marangozun tarzı bile sizin için önemlidir, zira her marangozun yeteneği ve tarzı farklıdır.

Kendi geleceğiniz ile ilgili bir uzmana, bir yaşam koçuna danışırken de mutlaka kendinize uygun biri ile çalışmalısınız. Eğer işin içinden çıkamadığınız bir probleminiz varsa, mutlaka bir uzmandan destek almalısınız.

Buraya kadar yanlış bir planın nasıl yapılacağınan bahsettik, şimdi iyi bir planın nasıl yapılacağı, insanın hayatının planlamasını nasıl kendi eline alabileceği ile ilgileneceğiz.

İyi Planlar Yapmak

Bir planı kötü yapan detaylara artık hakimiz. Bu bildiklerimizi, planlama kılavuzunu yaratmak için kullanalım.

Uzun Vadeyi Planlamak

“Uzun vade” herkes içn farklı bir anlama gelecektir. Daha planlı yaşayan insanlar için uzun vade daha uzun bir süreyi ifade edebilecekken, daha plansız insanlar için bir yıldan bile kısa bir süreyi ifade edebilir. Planlar yapmak tamamen kişisel referanslara dayanır.

Uzun vadeli planlar kısa ve orta vadeli planlardan daha önce yapılır ve kısa ve orta vadeli planlar için bir çerçeve oluştururlar.

Uzun vadeli planlarda kullanacağınız ortak niteliklere şöyle bir göz atalım:

  • Derinlemesine detaylar içermezler. Daha yüzeyseldirler. Daha çok hayattaki amaçlara paralellik içerirler. Örneğin “heykel yapımı kursuna katılacağım.”, bu plan herhangi bir zaman ifadesi içermez. Mekan belirtmez, heykelin tipine ait detayları göstermez. Yalnızca yaşam amacı ile paralellik gösterir.
  • Dönüp baktığınızda amaçlarınızı ve hırslarınızı hatırlatır. İnsanlar kimi zaman bazı nedenlerden kaybolduklarını hissederler. Uzun vadeli planlar kaybolduğunuzu hissettiğiniz anlarda sizler için bir kılavuz vazifesi görür ve hayatınızın mira noktasını tekrar bulmanıza yardımcı olur.
  • Yalnızca istediklerinizi yazarsınız. Örneğin günlük planlar yapılırken bazen sıkıcı, yapmak istemediğimiz işleri de yazıp yapmak zorunda kalırız. Bulaşıkları yıkamak, odanızı tekrar toplamak gibi. Ancak uzun vadeli planlarda bunların hiçbirine yer verilmez. Yalnızca yapmak istediğiniz kuvvetli bir motivasyona sahip olduğunuz şeyleri yazarsınız.

Orta Vadeyi Planlamak

Tıpkı uzun vade sözü gibi, orta vade sözü de insandan insana değişil anlamlar gösterir. Yukarıda belirttiğim gibi bu da kişilerin referanslarına ve geçmiş deneyimlerine göre farklılık gösterir.

Orta vadede yapılacak olan planlar uzun vadedekinden daha derinliklidir. Bir takım detaylar içerirler ancak tam netlikte zaman mekan bilgisi içermezler yalnızca yaklaşık, ortalama belirleyiciler taşırlar.

Kendi adıma orta vadeli planlarımı üç farklı şekilde yapıyorum. Günlük planlamaların dışında aylık olarak, 15 günlük ve haftalık olarak.

Somut örneklerle ilerlemekte fayda var. Örneğin yıllık planımda yalnızca kaç kitap okuyacağım yazar. Hangi kitap olduğu, zaman okunacağı ile ilgili bir ilgi içermez yıllık planım. Ancak aylık plan içerisinde hangi kitapları okuyacağıma yer veririm. Yıllık planı oluştururken kitap okumaya hangi dönemlerde ne kadar vakit ayırabileceğimi bilmiyorum o nedenle bunun yeri aylık plandır. Daha sonra aylık planı haftalık planlara ayırırken bir haftada ne kadar vakte sahip olacağımı bildiğim için kitapları o haftalara dağıtıyorum. Bu sayede hangi kitabı hangi zaman diliminde okuyacağımı biliyorum.

Özetle, orta vadeli planlar uzun vadeli planlara paralel olarak ve onlara ulaşmak adına yapılırlar. Vakitler artık daha net olduğunda, yıllık planda ortaya konan amaçlar uğruna nelerin orta vadede yapılacağı ve bu planın neleri kapsadığı net olarak ortaya konur.

Günlük Planlama Kılavuzu

Orta vadeli planlarla ortaya konan yapılacak işler listesi artık kısa vadeli planlara bölünebilir. Ben bunları haftalık olarak günlük olarak da yapıyorum. Ancak haftalık olan planlarımı orta vadeli olarak niteleyebilirim çünkü zamanla ilgili bilgileri içermiyor. Örneğin bu haftanın planında 5 blog post şeklinde bir madde var, bunların hangi günlerde yazılacağı yayınlanacağı bilgisi yok.

Günlük planlamalarımı ise genellikle bir önceki günden yapıyorum, eğer birkaç gün sonra ne kadar vakte sahip olacağımı biliyorsam nadiren, iki ya da üç günlük planlar da yapıyorum.

Günlük planlar için kullanabileceğiniz birkaç taktiği şu şekilde sayabilirim:

  • Net olun. Günlük planlar yaparken dikkatinizin büyük bir kısmını netliğe vermelisiniz. Yazdığınız maddeler net olmalıdır. Örneğin “yürüyüşe çık” yeterince net değildir. “İşten geldikten sonra yarım saat yürüyüş yap” demeniz daha nettir ve listeye baktığınızda ne yapmanız gerektiğini daha iyi görürsünüz.
  • Daha uzun vadeli listeleri sıkça kontrol edin. 15 günlük planlarınız, aylık planlarınız, yıllık planlarınız daha uzun vadede hangi tip planlar yapıyorsanız günlük planlar yaparken onları kontrol edin. Günlük planlarınızın, diğer planlarınız ile uyumlu olmasına gayret edin.
  • Kendinizi tanıyın. Kaynaklarınızla, sahip olduğunuz zamanla uyumlu planlar yapın. Sahip olduğunuz zamanı ve kaynakları aşan planlar yaptığınızda bu bir stres kaynağına dönüşür ve bu da sizi hata yapmaya meilli hale getirir.

Plan Nasıl Yapılır?

Evet biliyorum, herkesin akıllı telefonları var, akıllı telefonlarınızda yapılacak işleri listeleyen ve size hatırlatıcıları gösteren uygulamalar var. Ancak onlar sadece sabahtan not alıp akşama kadar yapmanız gereken işleri hatırlatır.

Kağıt aşağı yukarı milattan önce 100 yılında bulundu. Yani hemen hemen 2100 yıldır kağıt kullanıyoruz, onunla bilgi aktarıyor, notlarımızı tutuyoruz. Ancak todo uygulamalarına yalnızca 15 senedir varlar. Üstelik eğitim sistemleri hala çoğunlukla kağıt kullanarak bilgi aktarımı yapıyor. Altı yedi yaşımızdan itibaren de kağıt kalem kullanmaya alışıyoruz. Yani dijital bir uygulamayı, sürekli ve verimli kullanmak ile ilgili pek bir bilgimiz yok.

Planlar yapmak için defter kullanmak kağıt kullanmaktan daha etkilidir, üstelik bir ay önceyi kontrol etmek istediğinizde ne kadar başarılı ya da ne kadar başarısız olduğunuzu netlikle görebilirsiniz.

Defterinizin en başına, uzun vadeli planınızı yapın daha sonra orta vadeli planlarınızı yapın. Kalan kısım ise haftalık ve günlük planlarınızı yapmak için kullanacağınız kısım olacak.

Planları Çizmek

Ben planlar yaparken düz yazıdan ziyade yanlarına işaretleme yapmak için kutular, yuvarlaklar gibi şekiller çizmeyi daha etkin buluyorum. Bu şekilde hem okunabilirliği artıyor hem de geriye dönüp baktığımda görsel olarak ne kadar başarılı ya da başarısız olduğumu görebiliyorum.

Sizlerle kendi defterimden bir örnek paylaşabilirdim ancak benim yazım çok kötü. Bu nedenle instagramda takip ettiğim, çok güzel planlar çizden birini paylaşmak istedim.

Hesaba buradan ulaşabilirsiniz.


Günlük planlama kılavuzu! Plan nasıl yapılır?

Yukarıda bahsettiğim kişinin orta vadeli bir planını görüyorsunuz.

Esnek Bir Zihin Yapısı

Evet planları hazırlamak çok önemlidir, onları çizmek, derlemek bir araya getirmek bunların tamamı çok önemli işler. Ancak bundan daha önemli bir şey var: esnek bir zihin yapısına sahip olmak.

Hayatta her şey istediğimiz gibi gitmeyebiliyor, yaptığmız planlar çalışmayabiliyor, hatta plan yapmak için kullandığımız yöntem bile bizim için işe yaramıyor olabilir. Bu noktalarda en önemli şey isanın esnek bir zihin yapısına sahip olmasıdır.

Herkes için tek bir beden üretilmiyor. Bir planlama yöntemi dahi size uymuyorsa başka bir alternatif araştırıp yenisini deneyebilecek zihinsel esnekliğe sahip olmalısınız. Bir amaca ulaşmak istediğinizde denediğiniz yöntemler işe yaramıyorsa onları terk edip yenilerini edebilecek olgunlukta olmanız gerekiyor.

Yukarıda doğru uzmanlarla çalışmanın öneminden bahsetmiştim, bu konuda da doğru uzmanlarla çalışmak son derece önemlidir, doğru uzman bir çözümün sizin için işe yaramadığını görünce hemen bir diğer yöntem ile değiştirebilmelidir.

Sonuç Olarak

Planlama yapmak hayatlarımızdaki hedeflere bizi götürecek bir klavuz hazırlamaktır. Yaptığımız yanlış planı doğru olanla değiştirebilmeliyiz. Daha uzun vadedeki planlarımızı gerek duyduğumuzda yenilemeli ve farklı yöntemlere başvurabilmeliyiz.

Siz de bu konudaki görüş ve düşüncenizi benimle paylaşın, birlikte konuşalım.

2 Replies to ““Günlük” Planlanma Kılavuzu! Plan Nasıl Yapılır?”

  1. Değerli Yiğit Bey, böylesine güzel bir bilgilendirici yazı yazdığınız için size çok teşekkür ederim. Bugün ön hazırlıklarımı gerçekleştiriyorum. Planlar ile ilgili bilgi ve fikir sahibi oldukça sizlerle de deneyimlerimi paylaşmaya çalışacağım. İyi hafta sonları dilerim.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *