Yaşam Çarkı Yöntemi Kendi Kendine Koçluk

Yaşam Çarkı Yöntemi [Kendi Kendine Koçluk Yap]

Last updated on May 27th, 2019 at 04:59 pm

Koçluk almak için etrafınızda biri yok mu? Maddi manavi kaynaklarınız profesyonel bir koç ile çalışmak için yetersiz mi? O zaman gelin bu yazıda yaşam çarkı yöntemini bir araç olarak kullanarak kendi kendine koçluk nasıl yapılır sorusunun üzerinde duralım.

Bir önceki, yaşam koçu nedir başlıklı, makalemde koçluğun ne olduğu, ne olmadığı konularını ele almıştım. Gelin bu başlıkta da birinin kendi kendine koçluk yapmak için hangi teknikleri kullanabileceğini ele alalım.

Yaşam çarkına geçmeden önce koçluk süresince önemli olacak birkaç adımla önce biraz bilgilenelim. Bu süreçte önünüze çıkabilecek olan bir takım engelleri açıkça görelim ki, bir problem yaşadığınızda buna hazırlıklı olun.

  1. Kendini Tanı
  2. Esas Problemi Gör
  3. Alternatifler Üret
  4. Davranış Yarat
  5. 1. Adıma Dön

Yukarıda herkes için kullanılabilecek olan beş maddelik bir yol haritası var. Beş maddelik yol haritası aslında yaşam koçlarının danışanları ile çalışırken kullandığı haritanın bir benzeri.

Aklınıza takılan o soruyu hemen önden cevaplamak istiyorum. “Herkes kendi kendinin koçu olabilir mi?” cevabım hem evet hem de hayır olacak. Evet, bunu herkes başarabilir ve hayır, bu adımlardan bazıları kimisi için daha uzun vakit alır. Sabırla deneyip, düşünmezseniz o adımı başarı ile tamamlayamazsınız. Özellikle de kendinizi tanıma adımı üzerine fazladan vakit harcamak diğer adımları daha kolay atmanızı sağlayacaktır.

Kendi Kendine Koçluk
Kendi Kendine Koçluk

Kendi Kendine Koçluk Döngüsü

Bu yönteme kendi kendine koçluk döngüsü adını verdim. Çünkü her bir adımınız tamamlandığında arkasından başka bir adım daha gelecek, her bir adımın sonuçlanması arkasından yeni olasılıklar getirecek.

Bu döngüyü kaç defa yapacağınız, bu döngüyü ne için kullanacağınız tamamen size kalmış. Çözmek istediğiniz her problem için bunu defalarca kullanabilirsiniz. Hayatınızın her alanına uygulayabileceğiniz sade ve genel bir yöntem ortaya koymak istedim.

Kendi Kendine Koçluk Döngüsüne Girmek

Değişim bir kere arzunuz olduğunda artık dönüş çok zordur. İçinizde değişim için bir tutku büyüdüğünde bunun geri dönüşü olmaz. Yani ya o yolu bulacaksınız ya da o yolu yaratacaksınız.

Başarıyı hayal edenler değil, başarıya ulaşabilecek kadar esnek olanlar kazanacaktır. Başarıya giden yol, çok defalar başarısızlıklarla örülür, ancak her bir başarısızlığın ardından yeni bir yol deneyebilecek kadar esnek bir zihne sahip olanlar sonunda başarıya ulaşabilirler.

Burada önceliğimiz değişim isteği. Hayatınızın herhangi bir parçasında bir problem olduğunu düşünmeniz gerekiyor. Eğer bir probleminiz varsa ve bunu değiştirmek istiyorsanız koçluk yöntemleri sizin için anlamlı olacaktır.

Döngünün Adımları

Yukarıda döngünün adımlarını saymıştık. Göz önünde bulunması için tekrar altta listeliyorum:

  1. Kendini Tanı
  2. Esas Problemi Gör
  3. Alternatifler Üret
  4. Davranış Yarat
  5. 1. Adıma Dön

Yukarıdaki adımları kendi kendine koçluk döngüsü için birer birer ele alacağız.

Kendini Tanı

Kendini tanımak, birey olmanın ve koçluk macerasının en önemli adımıdır.

Alıştırma: Değerli Kişiler Listesi

Şimdi bir alıştırma yapalım; elinize bir kağıt kalem alın, arkanıza yaslanın ve hayatınızdaki en önemli üç kişiyi düşünün. Zorlanan arkadaşlar bu sayıyı dört de yapabilir. Daha sonra bu bulduğunuz isimleri bir kağıda yazın.

Kağıda yazdığınız isimleri okuyun, içinden akrabalarınızı, partnerinizi, eşinizi, arkadaşlarınız ve çocuklarınızı çıkarın.

Listede kimse kaldı mı?

Eğer listenin en tepesinde kendi isminiz yoksa yaratacağınız değişimlerle kimseye yardımcı olamazsınız. Öncelikle kendinizi önemsemelisiniz.

Bunu kimse bir anda değiştiremez! Ancak bunun farkında olmalı ve bunun için çaba harcamalısınız.

Kendini Tanımanın Önemi

Hayatlarımızda değiştirmek istediğimiz şeyler olduğunda koçluğa başvurabiliriz. Bir profesyonel koç ile çalışıtığınız zaman, koçunuz sizin temel değerlerinizi görüşme esnasında tespit edecek ve bunların üzerinde ilerleyecektir.

Kendi kendinize koçluk yaparken temel değerlerinize dikkat etmeniz gerekir, çünkü bireyler temel değerlerine uygun yaşamadıklarında mutsuz olurlar. Bu nedenle değiştirmek istediğiniz bir şey olduğunuda bunu sorgulayıp “bana uygun olan değişim şekli nedir?” sorusunu etraflıca cevaplamanız gerekir.

Kendimden bir örnekle yukarıdaki paragrafı desteklemek istiyorum. Benim için “hazırlık” çok önemli, benim temel değerlerimden bir tanesi hazırlık yapmak. En güçlü değerim olmasa dahi, ona uygun davranmamak beni daha gergin yapabiliyor. Bu nedenle hayatımdaki tüm değişimlerde hazırlık evresine çok önem gösteriyorum. Hatta bu yazı için bile kitaplar ve makaleler okuyup en doğru şekilde üretmek için hazırlık yapıyorum.

Esas Problemi Gör

İnsan zihninin temelde bilinç ve bilinçdışı (kimilerine göre bilinçaltı) olarak adlandırılan iki bölümü vardır. Biliç bizim farkında olarak düşündüğümüz şeylerdir, bilinçdışı ise biliç dışıda kalan her şey anlamına gelmektedir.

İnsan zihni üzerinde bilimsel araştırmalar sürse de henüz bu alanın çok başında sayılırız, insan zihninde çözülmeyi bekleyen çok sayıda gizem var. Bilincimiz ise bu esnada bize oyun oynamaya devam ediyor. Bilinç düzeyinde farkında olduğumuz pek çok istek aslında arkasında başka bir şeyi gizliyor. (Freudien bir açıklama peşinde olanlar “Haz İlkesinin Ötesinde” adlı kitabını okuyabilir)

Bu aşamada iki soruyu çok iyi kavramak gerekir. Esas problemi görebilmek için “ne düşünüyorum?” ve “ne hissediyorum?” sorularını cevaplamanız gerekmektedir.

Bir Değişim

“Neyi değiştirmek istersin?” diye sorduğumda çoğu insan dört beş farlı konu sayabilir. Sonuçta hepimiz insanız, her gün yeni olayalar yaşacağız, kendimizin daha farklı yönlerini keşfedeceğiz ve bunları değiştirmek isteyeceğiz. Bu nedenle bu sayı sürekli olarak yüksek çıkacak.

Size bir haberim var, bu haber aslında güzel bir haber ancak ilk kez görüldüğünde kulağa çok iyi gelmeyebiliyor. “Her defasında bir değişim yapacaksın.

Evet.

Değiştirmek istedikleriniz bir tane de olsa, on tane de olsa, döngünün her adımında bir değişim yapmalısınız.

Neyi Değiştirmekle Başlamalıyım?

Hangi probleminizin dahi önemli olduğunu bulmak her defasında çok kolay olmayabilir. Hayatlarımızla ilgili her detay açıkça gözlerimizin önünde durmaz, bazı şeyleri arayıp kendimizin bulması gerekir.

Bunun için ben yaşam çarkı‘nın kullanılmasından yanayım. Yaşam çarkı, hayatlarımızın farklı alanlarındaki durumunu görselleştirerek, onlara tepeden bakmamıza yardımcı olur.

Yaşam çarkı’nın kullanımı da son derece basittir. Sizden tek beklenen hayatlarınızın farklı alanlarını puanlamanızdır. Daha sonra size bir grafik üretir ve hayatınızın neresinin daha verimsiz olduğunu görme imkanına kavuşursunuz. Örnek bir yaşam çarkı aracına buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Kararsız kaldığınız noktada “bunlardan hangisi benim için daha önemli?” sorusunu sorarak kendi kendine koçluk yönteminde güzel bir adım atmış olursunuz.

Ne Düşünüyorum? Ne Hissediyorum?

Bir önceki adımda adını koyduğunuz bir problem vardı. “Ben şunu değiştirmek istiyorum” diye isimlendirebildiğiniz bir problem. Bu adımda bu problemi artık işlemeye, bu probleme ışık tutmaya başlayacağız.

Bu problemi nasıl çözmek istediğinizi düşünün. Ardından kendinize şu soruyu sorun “problemi bu yolla çözdüğümde ne hissedeceğim?” Bu soruyu cevaplamak için acele etmeyin, vereceğiniz cevabın doğru olduğundan emin olun. Verdiğiniz cevap cümlesi “hissediyorum” ile bitmeli.

Cevabınızı not edin ve o cümlelerin içerisinde temel değerlerinizi arayın. Örneğin “kendimi yeterli hissedeceğim” cevabı verdiyseniz, temel değerlerinizden biri “yeterlilik” olmalı. Şimdi buna odaklanın “yeterlilik nedir?” sorusunu da cevaplamaya çalışın. Kendiniz için gerekli zamanı tanıyın ve soruya yine doğru bir cevap verin.

Alternatifler Üretmek

Hayatta hepimizin alternatifleri var. Hepimiz farklı yollardan gidebilirdik, seçim şansımız vardı ancak bizler kendi yaptığımız tercihlerle şuan bulunduğumuz noktada olmayı seçtik.

Her değişim için farklı yollar, her problem için farklı çözümler var. Alternatif üretmek aşamasında bunlara ulaşmaya çalışacağız.

Makalenin önceki kısımlarında “zihinsel esneklik” kavramında söz etmiştim. Başarıya giden yolda zihinsel esneklik çok önemli bir kavram. Tek bir yönteme, tek bir yola sıkı sıkıya bağlanarak, diğer alternatifleri görmezden gelerek başarıya ulaşmak çok güç. Bu nedenle değişim için, başarı için zihinsel esnekliğe ulaşmamız gerekiyor.

Fiziksel esneklik nasıl ki antrenmanlarla kazanılıyorsa, kullanılmadıkça kayboluyorsa zihinsel esneklik de aynı şekilde kazanılır. Zihinsel olarak esnek bir yapıya kavuşmak için alternatifleri düşünmeli, farklı çözümlere odaklanmalıyız.

Alternatif Üretmek İçin Sorular

Çoğu zaman hayatımızı otomatik pilotta yaşarız. Kararlarımızı verirken baktığımız temel inançlarımız ve geçmiş tecrübelerimiz vardır. Birçok kararı üzerine hiç düşünmeden veririz.

Hayatımızı etkileyecek konularda bu şekilde karar vermek son derece sakıncalı olabilir. Bunun önüne geçmek için kendimize bir takım sorular sormalıyız. Bu sorulardan bazılarını paylaşmak istiyorum:

  • … Olmazsa ne olur?
  • Peki bunun hiçbir istisnası yok mu?
  • Biri bana böyle bir durumda olduğundan söz etse ona ne derdim?
  • En kötü senaryoda başıma ne gelir?
  • Sokağa çıkıp 10 kişiye sorsam, insanlar ne söylerdi? Benimle aynı mı düşünürlerdi?
  • Bunun gerçekten böyle olduğuna/olacağına dair delilim var mı?

Yukarıdaki soruları kendinize sorun. Bu soruların cevapları bize alternatif yolları, alternatif çözümleri gösterir.

Alternatif çözümlerinizi de mutlaka kayıt altında tutmalısınız. Eğer elinizde tek bir yöntem varsa ve bu yöntem başarısız olursa bu mutsuzluk ve motivasyon bozukluğu getirir. Bunun önüne geçmek için elimizde pek çok yöntem, pek çok yol olmalı. Ne kadar farklı yola, farklı yönteme sahip olursak o oyunda o kadar çok jetonumuz var demektir.

Davranış Yarat

Tıpkı bir koç ile çalışmak gibi, kendi kendine koçluk yönteminde de davranış amaçtır.

Başta konuştuğumuz bir sloganımız vardı “her defasında bir değişim”. Artık elimizde problem var, alternatif çözümler var, temel değerlerimiz var. Haydi birlitke yeni bir davranış yaratalım.

Eğer kendi kendine koçluk yöntemine yeni başladıysanız, daha önce koçluk almadıysanız çok küçük bir değişim seçmenizde fayda var. Hemen bu hafta yapabileceğiniz bir şey seçin. Birkaç gün içerisinde yapabileceğiniz bir şey.

Gelin bu yazıyı tamamen okuyup, kendi üzerinizde çalışmayı bitirdiğiniz andan itibaren, bir hafta içerisinde yapabileceğiniz küçük bir adım seçin. Ve bu adımı attığınızda aşağıya bir yorum bırakın. Bu mutluluğu, bu değişimi paylaşmak istiyorum.

1. Adıma Dön

Hayatınızda hayatınızda ilk değişimi yaptıktan sonra, artık bu döngüye ilk kez girdiğimiz yerde değiliz. Artık hayatımız da, biz de farklıyız. Belki de artık bizim için en önemli problem ilk baştakinden farklı.

Bunu anlamak için ilk adıma dönüp tekrar kendimizi tanımaya çalışmalıyız. Problem hala aynı mı yoksa artık başka bir şey mi bizi daha çok rahatsız ediyor?

İlk adıma tekrar dönerek, kendi kendine koçluk yolculuğuna tekrar ve tekrar çıkmalıyız.

Yaşam Çarkı Yöntemi
Yaşam Çarkı Yöntemi

Yaşam Çarkı Üzerine

Bu yazıyı yazma sebebim sizlerle yaşam çarkı yöntemi konusunu paylaşmak. Hayatlarımıza yukarıdan bir gözlemci olarak bakmamızı sağlayan bir yöntem yaşam çarkı. Zaten bu aracı bizim için anlamlı yapan şey de bu.

Hepimiz hayatlarımızı kendi gözlerimizden izliyoruz. Gördüklerimiz ve düşündüklerimiz tamamen kendi deneyimlerimizden ibaret. Ancak değişimler için, gelişim için hayatlarımıza nesnel bakmaya ihtiyacımız var.

Ülkemizdeki sosyal ve ekonomik durum göz önünde bulundurulduğunda herkesin bir profesyonel yaşam koçu ile birkaç hafta çalışması malesef mümkün değil. Bu nedenle yaşam çarkı yöntemini kullanarak insanların kendi kendilerine hayatlarında ilerleyebilmesi benim için çok önemli. Yaşadığınız, hissetiğiniz, düşündüğünüz her şeyi benimle paylaşabilirsiniz. Sizinle bir şeyler paylaşabildiysek benim için bu makale başarılı oldu demektir.

Yaşam Çarkında Puanlama

Döngünün her bir adımında yaşam çarkını tekrar doldurun ve bir önceki ile kıyaslayın. Yaşam çarkının hangi yönünü değiştirmek istediğinizi tekrar düşünün. Hangi alanı geliştirdiğinizde daha mutlu, daha bütün hissedeceğinizi düşünün.

Kendinize 5 puan verdiğiniz bir konuda 10 puanın ve 6 puanın nasıl olduğunu tarif etmeye çalışın. Bunu detaylı olarak tarif etmeye çalışın, ne oluyor, nerede oluyor, ne hissediyorum sorularına odaklanın. Tam olarak neyi değiştirmek istediğinizi keşfedin.

Değişim Yolculuğu

Hayat bir yolculuk, en uzun evresi ise yetişkinlik evresi. Bu uzun evreyi yaşarken kimi zaman tıkandığımızı, ilerleyemediğimizi hatta her şeyin geriye doğru gittiğini düşünürüz. Gerçekten de yaşadığımız şey bu olabilir. Ancak bunu değiştirmek kendi elimizde.

Kendimizden başka kimseyi değiştiremeyiz, şirketleri, doğduğumuz yeri değiştiremeyiz, ailemizi değiştiremeyiz. Hayatta değiştirme gücüne sahip olduğumuz tek şey kendimiziz. Buna odaklanmalıyız, buna çalışmalıyız, alternatifler üretmeleri, denemeyi bırakmamalıyız.

Elbette üzüntü, stres, mutsuzluk da hayatlarımızın bir parçası ancak hiçbir üzüntü sonsuza kadar sürmeyecek. Şuan bizi mutsuz eden bir yerde olmamız sonsuza kadar orada kalacağımız anlamına gelmiyor.

Hayatın olgunluk evresini, hayallerimizdeki hayatlara ulaşmak için bir değişim yolculuğunu haline getirebilirsek, o zaman mutlu olacağız.

Bu yazıyı benimle paylaştığın için çok teşekkür ederim. Senden tek ricam başarılarını, değişimi, bu yolculukta seni mutlu eden şeyleri benle paylaşman.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

RSS
Follow by Email
Facebook
Google+
Twitter
Instagram